اپیزود دوم گفت و گو با علیرضا رحمتی
2 - علیرضا رحمتی
علیرضا رحمتی، مسیر حرفهای خود را در صنعت ساختوساز و بهطور تخصصی در حوزه بتن طی کرده و بیش از سه دهه تجربه اجرایی، مدیریتی و آموزشی را در کارنامه دارد. او متولد سال ۱۳۵۶ در تهران است و تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی عمران، کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت، و در نهایت دکترای تخصصی مدیریت کسبوکار (DBA) به پایان رسانده است. علیرضا رحمتی فعالیت حرفهای خود را از ۱۸ سالگی و همزمان با ترم اول دانشگاه، با پذیرش مسئولیت سنگین فنی و مدیریتی در مجموعه تولیدی خانوادهاش آغاز کرد. او با کار و تلاش شبانهروزی و فدا کردن تفریحات دوران دانشجویی، در اوایل دهه ۷۰ یکی از اولین واحدهای تحقیق و توسعه (R&D) ساختاریافته را در صنعت بتن راهاندازی کرد که بعدها موفق به دریافت لوح تقدیر از سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (UNIDO) شد. علیرضا رحمتی در اوایل دهه ۸۰ نقش کلیدی در استانداردسازی بتن آماده در ایران ایفا کرد و مرکز تحت مدیریت او به عنوان اولین آزمایشگاه همکار سازمان ملی استاندارد در این حوزه شناخته شد. ایشان به عنوان دبیر و عضو کمیسیون، در تدوین دهها استاندارد ملی از جمله استاندارد ۶۰۴۴ بتن آماده و آییننامه بتن ایران (آبا) نقش برجستهای داشته است. او که همواره دغدغه آموزش عملی را در سر میپروراند، با راهاندازی اولین مرکز آموزش فنی و حرفهای در کارخانه خود، مرزهای رقابت را کنار زد و حتی به رقبایش نیز آموزش داد تا سطح کیفی کل صنعت ارتقا یابد. اکنون، او علاوه بر مدیریت و مشاوره در پروژههای بزرگ عمرانی، به عنوان یک متخصص و مدرس دلسوز شناخته میشود که با عشق و احساس مسئولیت عمیق نسبت به جان انسانها، برای پیوند دادن دانش آکادمیک با واقعیتهای کارگاهی تلاش میکند.
صنعت ساختمان، ستون فقرات توسعه و امنیت در هر جامعهای است. با این حال، در زیر پوست این سازههای عظیم، چالشهایی نهفته است که اغلب از چشم دور میمانند؛ چالشهایی که ریشه در فاصله عمیق میان تئوریهای آکادمیک و واقعیتهای خشن کارگاهی دارند. ما هر روز از کنار ساختمانهای نیمهکاره عبور میکنیم و به استحکام آنها اعتماد داریم، اما آیا این سازهها واقعاً به همان اندازهای که روی کاغذ محاسبه شدهاند، در برابر بحرانها مقاوماند؟
در این اپیزود از «پادکست هفت»، میزبان علیرضا رحمتی هستیم تا به لایههای کمتر دیدهشده و گاه نگرانکننده این صنعت نفوذ کنیم. عنوان این قسمت، «بتن؛ موجودی زنده»، بازتابی از نگاه متفاوت و عمیق مهمان ما به پرمصرفترین مصالح ساختمانی جهان است. از دیدگاه ایشان، بتن صرفاً یک ماده مرکب و بیروح نیست، بلکه ماهیتی است که رفتار، واکنش و شرایط نگهداری خاص خود را میطلبد. درک همین یک جمله، نقطه آغاز تغییری بزرگ در نگرش هر مهندس عمران و معماری خواهد بود.
یکی از محورهای اصلی این گفتگو، نقد جدی به خروجی سیستم آموزشی امروز است. جایی که مهندسان تازهنفس با دانش تئوریک بالا وارد بازار کار میشوند، اما در مواجهه با حیاتیترین تجهیزات کارگاهی مانند ویبراتورها یا پیچیدگیهای عملکرد ماشینآلاتی همچون تراکمیکسرها، فاقد مهارت و شناخت کافی هستند. در این قسمت بررسی میکنیم که چگونه ناآگاهی از همین جزئیات به ظاهر ساده، در بلندمدت و در زمان وقوع حوادثی همچون زلزله، به فجایع جبرانناپذیر و از دست رفتن جان انسانها منجر میشود.
علیرضا رحمتی با تکیه بر سالها تجربه در خط مقدم تدوین استانداردها، تنها به طرح مسئله بسنده نمیکند. او در این گفتگو مسیرهایی را پیشنهاد میدهد که میتواند صنعت بتن را در مسیر یک پوستاندازی اساسی و همگامی با تکنولوژیهای روز دنیا قرار دهد. هدایت پایاننامههای دانشجویی به سمت نیازها و معضلات واقعی صنعت، و لزوم لمس فیزیکی کار در کف کارگاهها، تنها بخشی از این نقشه راه است.
فراتر از مباحث فنی، آنچه این گفتگو را به اپیزودی شنیدنی و تأملبرانگیز تبدیل میکند، پرداختن به بعد اخلاقی حرفه مهندسی است. یادآوری این نکته که خطای یک مهندس مستقیماً با جان و امنیت انسانها گره خورده، بار مسئولیت سنگینی را به همراه دارد. علیرضا رحمتی با نگاهی به موج چالشهای اقتصادی و مهاجرت متخصصان، از دلایل قاطع خود برای ماندن میگوید و رسالت اصلی خود را آموزش، همافزایی و تلاش برای ساختن آیندهای ایمنتر در ایران میداند.