2 - علیرضا رحمتی
اپیزود دوم گفت و گو با علیرضا رحمتی
1:57:18 دقیقه
شناخت مسیر حرفه‌ای افرادی که بدون اتکا به رانت و از ابتدایی‌ترین سطوح کارگاهی، مسیر رشد تخصصی را پیموده و به بالاترین درجات فنی، آموزشی و مدیریتی رسیده‌اند، همواره از جذاب‌ترین و الهام‌بخش‌ترین روایت‌های تخصصی است. علیرضا رحمتی، مهمان این گفتگو، نمونه‌ای بارز از همین مسیر است؛ مهندسی که تجربه زیسته او ترکیبی از کار اجرایی، مدیریت صنعتی در تولید بتن، تدریس در دانشگاه‌های برجسته کشور، نقش‌آفرینی در تدوین استانداردهای ملی و توسعه تشکل‌های صنفی است.
علیرضا رحمتی متولد ۱۳۵۶ در تهران است. تحصیلات دانشگاهی او با مقطع کارشناسی مهندسی عمران آغاز شد و در ادامه، مقطع کارشناسی ارشد را در رشته مدیریت پروژه و ساخت به پایان رساند و در نهایت موفق به اخذ مدرک دکتری مدیریت حرفه‌ای کسب‌وکار (DBA) گردید.
مسیر حرفه‌ای او برخلاف روال معمول، دقیقاً از ترم اول مقطع کارشناسی و در سنین ۱۸-۱۹ سالگی آغاز شد؛ زمانی که مسئولیت فنی و مدیریتی مجموعه خانوادگی تولید بتن و قطعات بتنی (با سابقه‌ای ۶۰ ساله در صنعت ساخت‌وساز) به او واگذار شد. این ورود زودهنگام به محیط کار همراه با فشارهای فشرده کاری و تحصیلی بود؛ رفت‌وآمدهای مکرر بین دانشگاه و کارخانه خارج از شهر، کار تا پاسی از شب و محرومیت از تفریحات معمول دوران دانشجویی، روحیه سخت‌کوشی را در او نهادینه کرد.
رحمتی برای جذاب‌تر کردن محیط کار و ایجاد ارزش افزوده، در سال‌های ۱۳۷۴–۱۳۷۵ واحد تحقیق و توسعه (R&D) را در مجموعه تولیدی خود راه‌اندازی کرد. در روزگاری که مفهوم آرانددی در صنعت ساختمان و بتن چندان شناخته‌شده نبود و منابع علمی عمدتاً منحصر به ترجمه‌های غیرکاربردی کتب خارجی بود، این واحد به بررسی و بومی‌سازی دانش تخصصی پرداخت.
گذراندن یک دوره تخصصی ۱۴ روزه تحقیق و توسعه زیر نظر وزارت صنایع و معادن و بازدید از واحدهای پیشرو آرانددی کشور، نقطه عطفی در زندگی کاری او ایجاد کرد. بازطراحی واحد آرانددی کارخانه به دست او باعث شد که این مجموعه بارها به‌عنوان واحد تحقیق و توسعه برتر کشور انتخاب شده و حتی لوح تقدیر سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (یونیو / UNIDO) را در حوزه ساخت‌وساز خاورمیانه دریافت کند.
در اوایل دهه ۱۳۸۰ و با مصوبه شورای عالی استاندارد مبنی بر اجباری شدن استاندارد بتن آماده (سال ۱۳۸۲)، علیرضا رحمتی واحد آرانددی مجموعه خود را ارتقا داد و موفق به اخذ مجوز اولین آزمایشگاه همکار و مرجع سازمان ملی استاندارد در حوزه بتن آماده شد. کارخانه تحت مدیریت او جزو سه واحد اول در تاریخ ایران بود که پروانه استاندارد بتن آماده را دریافت کردند.
نقش او در حوزه تدوین ضوابط و مقررات بسیار برجسته است؛ او به عنوان مسئول تدوین یا عضو کمیسیون در نگارش و تدوین بیش از ۱۸۰ تا ۲۰۰ عنوان استاندارد ملی (از جمله بازنگری استاندارد ۶۰۴۴ بتن آماده، استاندارد سنگدانه‌ها و استاندارد تیرچه) و همچنین در تدوین آیین‌نامه بتن ایران (آبا - ویرایش ۱۴۰۰) مشارکت مستقیم داشته است.
علیرضا رحمتی همواره یکی از خلأهای اصلی صنعت را فاصله میان دانش آکادمیک و نیازهای میدانی کارگاه‌ها می‌داند. او در کنار تدریس سالیان متمادی درس تکنولوژی بتن در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی، اقدامات گسترده‌ای را برای آموزش بدنه اجرایی انجام داد:
تأسیس اولین مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای در گرایش‌های عملی عمران (آرماتوربند، قالب‌بند، بتن‌ساز و بتن‌ریز) در سال ۱۳۸۶ و اعطای گواهی‌نامه به هزاران نیروی کارگری و تکنسین.
برگزاری دوره‌های آموزشی گسترده برای مهندسان، تولیدکنندگان و حتی رانندگان تراک‌میکسر و پمپ بتن در بیش از ۲۵ استان کشور با همکاری انجمن‌های صنفی و کارخانه‌های سیمان.
لمس مستقیم چالش‌های اجرایی از طریق رانندگی با ماشین‌آلات سنگین (تراک‌میکسر و پمپ) جهت درک عمیق مسائل فنی حمل و توزیع بتن.
علیرضا رحمتی بتن را «موجود زنده» و فرآیند ساخت‌وساز را مستقیماً مرتبط با جان انسان‌ها می‌داند. او معتقد است کوتاهی در رعایت ضوابط فنی هنگام بتن‌ریزی، عواقب فاجعه‌باری در زلزله‌ها به همراه خواهد داشت.
محورهای اصلی نگاه و توصیه‌های او برای آینده صنعت ساختمان عبارت‌اند از:
توسعه آموزش‌های میدانی: تبدیل کارگاه‌های ساختمانی به محیط‌های آموزشی و بازنگری در سرفصل‌های دانشگاهی بر اساس نیازهای واقعی کف بازار.
ارتقای فنی کم‌هزینه: تاکید بر کاهش نسبت آب به سیمان، عدم افزودن آب به بتن در سر پروژه و استفاده از روان‌کننده‌ها به عنوان ساده‌ترین راهکار ارتقای کیفیت.
ارزش‌آفرینی در وطن: او با وجود تمام چالش‌های اقتصادی و امکان مهاجرت، ماندن در کشور، انتقال تجربه به نسل جوان و حفظ مسئولیت اجتماعی را رسالت اصلی خود دانسته و بر ساختن سقفی امن برای مردم تاکید دارد.